کتێبخانە

بۆ خوێندنەوەی کتێبەکانم لەسەر ئەم وێنە کلیک بکە.

بێهزاد خۆشحاڵی

ساڵی ١٣٥١ی هەتاوی بەرانبەر بە ١٩٧٢ی زایینی لە گەڕەکی کانی هەیازبەگی شاری سەقز لەدایک بووم. خوێندنی سەرەتایی و ناوەندیم هەر لە زێدەکەم، واتە شاری سەقز تەواو کرد و لە ساڵی ١٣٦٤دا کۆچمان کرد بەرەو شاری سنە.

خوێندنی دواناوەندی و دەورەی سەرەتای زانکۆم هەر لە شاری سنە تێپەڕاند و  دواتر لە ساڵی ١٣٧٥ی هەتاوی بووم بە خوێندکاری زانکۆ کە لە زانکۆی کوردستان کارناسی علومی ئازمایشگاییم وەرگرت و لە زانکۆی بوعەلی سینای هەمەدان لیسانسی ئابووری نەزەریم وەرگرت و دواتر مەستەری مودیریەتم وەرگرت.

وەک نووسەرێکی کوردستان لە بیر و ڕادەربڕینێک کە لە ساڵی ١٣٨٤ی هەتاویدا لە بیرورادەربڕین (نەزەرسەنجی) سەربەخۆ بەناوی پاسارگارد بەرێوە چوو لە نێوان 10 نووسەری هەڵکەوتوو لە 100 ساڵی ڕابردوودا ناوم هاتە نووسین و وەک گەنجترین نووسەر ناسێندرام و خاڵتم پێ بەخشرا.

جگه لە نووسینی بابەت و بەشداریم لە بەرنامە جیاوازەکان توانیومە گەلێ بەرهەم پێش کەش بە کۆمەڵگای کوردەواری و کتێبخانەی کورد بکەم، کە بەشێکی زۆری لە کتێبخانەی ئەم ماڵپەڕەم لەبەردەستدایە.

ئایا ڕۆژهەڵات و ئێران بەرەو پلانی سی

ڕۆژهەڵات و ئێران بەرەو پلانی سی؟پلانی ئا شەڕی دوانزە ڕۆژە بوو (درێژەی دەوڵەت- نەتەوەی ئێرانی)،پلانی بی فەتحی تاران بوو (درێژەی دەوڵەت- نەتەوەی ئێرانی)،پێدەچێت پلانی سی، پلانی “مووزایکی نەتەوەکان”ە.ئەم وتارانە دەتوانن دەروازەی چوونە نێو پلانەکە و تێگەیشتنی قووڵتر بن:How the Middle East can Post- Date Sykes-PicotState Fragility and the Shadow of Sykes-PicotThe Great Redrawing: Will the...

ایدئولوژی ایرانی تجسم همە شر‌ّهای مدرن

ایدئولوژی ایرانی، تجسم همە شرّهای مدرنیک. هنگامی کە ایدئولوژی ایرانی- نازیستی، تمام وجودت را تسخیر کردە است فرقی نمی کند در خیابان های کوردستان و بعدا تهران، مردم را بە گلولە ببندی یا در خیابان های آمریکا و کانادا و اروپا فریاد بزنی: مرگ بر کورددو. ایدئولوژی ایرانی- استالینیستی، هرگز تاریکیِ افکندە بر کوردستان را...

سەربڕینی مێشک و کۆمەڵکوژی مەعریفی

سەربڕینی مێشک و کۆمەڵکوژی مەعریفیسەربڕینی مێشک (Mind Slaugter) کاتێک ڕوو دەدات کە لە ڕێگای ڕێوەبەری ئاگایی تاک و کۆ، هەوڵ بدرێت ئەندازیاری یەکەمایەتی بکرێت بە تایبەت کە قەیرانێک لە دوو شوین یان دوو جوگرافیا ڕوویدابێت. لەم دۆخەدا چونکە مێشکی مرۆڤ، توانستێکی سنوورداری هەیە بۆ پڕۆسیس کردنی ترۆما و کارەسات، لە ڕێگای وروژاندن و ڕێوەبەری سۆز...

ڕۆژئاوا ڕۆژهەڵاتە کوردستان یەک وڵاتە

ئێستا ئیتر لە هەمیشە دڵنیاترم خەونەکەمان دێتە دییەک. لە ۲۰۱٥ ئاماژەم دابوو بە “جووڵەی پاندۆڵی” و کارلێکی ڕۆژئاوا- ڕۆژهەڵات لە نەخشەی جوگرافی کوردستانی گەورەمان بە پێی تیۆرێکی فیزیک.دوو. لیندسی گراهام، لەم ماوەدا دوو ئاماژەی گرنگی دا:شەڕی ئایینی،دەسوەردانی تورکیاشەڕی ئایینی بە واتای کۆتاییهێنان بە ئیسلامی سیاسی هەم ئیخوانی و هەم شیعی.تورکیا سەرچاوەی کێشەیە و چیدیکە شەریکی...

ناسیۆناڵیزمی ئێرانی و داڕمانی چوار کۆڵەکەکەی

ناسیۆناڵیزمی ئێرانی و داڕمانی چوار کۆڵەکەییەک. گەورەترین هەڵەی ناسیۆنالیزمی ئێرانی لە ڕەهەندی ناسیۆناڵیزمی نەتەوەیی، تێکهەڵکێشکردنی تەواوی ئەو ناسیۆناڵیزمە بوو لە کەسایەتی ڕەزا پەهلەوی و گەڕانەوەی پاشایەتی. بە ڕووخانی ئەم کۆڵەکە، یەکێک لە پایەکانی ناسیۆناڵیزمی ئێرانی داڕما.دوو. ناسیۆناڵیزمی باستانیش هەرواتر بەو دەردەدا چوو و ئەگەرچی هەوڵی زۆر درا، کۆدەنگییەک لە دەوری کورش و داریووش و دواتر...

ڕۆژئاوا ڕۆژهەڵاتە کوردستان یەک وڵاتە

ئێستا ئیتر لە هەمیشە دڵنیاترم خەونەکەمان دێتە دییەک. لە ۲۰۱٥ ئاماژەم دابوو بە “جووڵەی پاندۆڵی” و کارلێکی ڕۆژئاوا- ڕۆژهەڵات لە نەخشەی جوگرافی کوردستانی گەورەمان بە پێی تیۆرێکی فیزیک.دوو. لیندسی گراهام، لەم ماوەدا دوو ئاماژەی گرنگی دا:شەڕی ئایینی،دەسوەردانی تورکیاشەڕی ئایینی بە واتای کۆتاییهێنان بە ئیسلامی سیاسی هەم ئیخوانی و هەم شیعی.تورکیا سەرچاوەی کێشەیە و چیدیکە شەریکی...

سۆمالیلەند؛ نموونەیەک بۆ پێناسەکردنی ئەندازیاری پێچەوانە

سۆمالیلەند؛ نموونەیەک بۆ پێناسەکردنی ئەندازیاری پێچەوانەبەفەرمی ناساندنی سۆمالیلەند لە لایەن ئێسراییڵ، دەتوانرێت وەک نموونەیەک لە ئەندازیاری پێچەوانەی سیاسی، ستراتیژیک، ژێئۆپۆلیتیک یان هێژمۆنیکی ناوچەیی وێنا بکرێت.لە ماوەی سێ دەیەی ڕابردوودا ئێران هەوڵی دا لە چوارچێوەی ستراتیژی هیلالی شیعی، هێژمۆنی خۆی لە ڕۆژهەڵاتی ناوین بچەسپێنێت و بە شێوازی ڕێژەیی، سەرکەوتنیش دەستەبەر بکات. بەڵام هیلالی شیعی،...

ئیسراییڵ و ئێران؛ ئەگەری شەڕی دووهەم بە پێی توێژینەوەکانی ئایندە

ئیسراییل و ئێران و ئەگەری شەڕی دووهەم بە پێی توێژینەوەکانی ئایندەیەک. دۆخی ئێستای نێوان ئیسرائیل و ئێران لە توێژینەوەکانی ئایندەدا بە “خاڵی وەرچەرخان” یان “هەلۆکی فیدباکی پەرەسەندن” ناسراوە کە تێیدا دینامیسمەکە بەرەو ململانێیەکی کۆنترۆڵنەکراو دەڕوات.دوو. بە پشتبەستن بە لۆژیکی توێژینەوەکانی ئایندە و شیکاری داینامیکی پەرەسەندن، نزیکەی هەموو توخمە بەرپێگرەکان (شکستی...

لە جیهان-ڕەنجەوە بۆ کورد-ڕەنج؛ ناسیۆنالیزمی درەنگکەوتوو و ماخۆلەی پەرشوبڵاوی

لە “جیهان-ڕەنج”ەوە بۆ “کورد-ڕەنج”؛ ناسیۆنالیزمی درەنگکەوتوو و ماخۆلەی پەرشوبڵاویوێڵتشمێرتز (Weltschmerz)، زاراوەیەک کە لە سەرەتای سەدەی نۆزدەهەمدا بووە جێی بایەخ، ئاماژەیە بۆ خەمۆکییەکی گەردوونی یان ئازارێکی ئۆنتۆلۆژی کە لە بەدیهێنانی بە ئازارەوە لە ململانێی ئاشت نەکراوی نێوان ئایدیاڵ و واقیعی ناتەواودا سەرهەڵدەدات.ئەم دەستەواژەیە ڕاستەوخۆ لە چوارچێوەی پێشهاتە فیکری و...

ئابووری سیاسی ئێران؛ پڕۆژەی تەواونەکراوی دەوڵەت-نەتەوەی ئێرانی و پرسی سەربەخۆیی کوردستان

ئابووری سیاسی ئێران؛ پڕۆژەی تەواونەکراوی دەوڵەت–نەتەوەی ئێرانی و پرسی سەربەخۆیی کوردستانئەم شیکارییە نیشان دەدات کە چۆن حکومەتی ناوەندی بە کەڵک وەرگرتنی ئامرازی لە “تیۆرییە زانستییەکانی گەشەپێدان” (مۆدێلی ڕۆستۆ)، پاساو بۆ تاڵانکردنی سیستماتیکی سەرچاوەکانی پەراوێز (کوردستان)ی هێنایە ئاراوە و ڕێگری لە پێکهێنانی نەتەوەیەکی یەکگرتووی ڕاستەقینە کرد.یەک. تیۆری بنەڕەتی: تێکهەڵکێشی مۆدێلی...

کوردی- Englishسەرنجیەک: لە سێناریۆی گەشبینانە ئەتوانین جۆرێکی دیکە بڕوانین بۆ کۆریدۆری تڕامپ:سنووری جیهانی تورک دیاری کرا.واتە: بە دڵنیایی ئیتر ئۆرمییە کوردستانە.دوو: بۆ کوردستانێکی داهاتوو، لانیکەم سێ فاکتەر پێویست ئەبێ:سنووری کوردستان- تورک (کۆریدۆری تڕامپ)دیواری زاگرۆس،هێلالی کوردستان- ئیسراییڵ (بۆ نموونە: کۆریدۆری ئیلام- حەیفا) یان هیلالی کرماشان- کۆبانی.سێ: مەزەندە دەکرێت هێڵێکی شەمەندەفەری دوو هەزار کیلۆمێتری، تا پانزە میلیارد...

ئاماژەکانی داگیرکەری ئێرانی، قاتڵی ڕۆڵەمانییەک: ناهاوسەنگی هێز نێوان حاکمییەتی ئێرانی و نەتەوەی کورددوو: ڕیشەداربوون لە شیکاریی پێکهاتەی سیاسیداسێ: وەبیرهێنانەوەی زەبر و زەنگ و تڕۆمای مێژووییچوار: پرۆسێسکردنی بەکۆمەڵی نەتەوەی کوردپەنج: گوتاری بەرخۆدان و بەرخۆدانی بەکۆمەڵشەش: خودی نەتەوەیی کورد بەرانبەر ئەویدی ناخودی ئێرانیحەوت: پرۆسەی فۆڕماسیۆنی ناسنامەی سیاسیهەشت: تووڕەیی کۆمەڵایەتی کوردستانی- تەوەرنۆ: دوژمنی سیستماتیکی ناخودی ئێرانی دژ بە...

ئەو پردەی گەرەکتە بە سەریدا تێپەڕیت چۆمەکەی ژێری دەمێک ساڵە وشک هەڵاتووەلە شوێنێکدا خوێندمەتەوە کە کەسێک بڕوای بە خودا نەبوو چونکی نایبینێت و بە هیچ ئارگۆمێنتێک، قەناعەتی نەدەهێنا. پیرێکی خودا بڕوا، گوتی سەری بکەن بە نێو ئاودا تا نزیکەو خنکان. جاری یەکەم سەریان دەرهێنا و پرسیاریان کرد: بینیت؟ گوتی: نا بۆ جاری دووهەم ئەوەیان لەگەڵ...

لە پێویستی سازماندانی خێرای سەربەخۆییخوازانی ڕۆژهەڵاتیەکێک لە هەرە گرینگترین پێویستییەکانی هەنووکەیی بۆ ڕۆژهەڵات، سازماندانی خێرای پۆتانسییەلەکانی سەربەخۆییخوازییە کە لە ئەگەری لاواز بوونی حاکمییەتی ئێرانی، بۆشایی هێز، گۆڕانکاری ژێئۆپۆلیتیک، و فراوانتربوونی خواستی شوناسخوازانەی نەتەوەکانی دیکە لە ئێران، ئامادەبوونی پێشوەختە پێکدێنێت بۆ ڕێوەبەری قۆناغی ڕاگوزەر، گریمانەی بژاردەی نێودەوڵەتی لە نێو ئەگەرەکان، زۆرتر دەکات، هێژمۆنی حاکمییەتی ئێرانی بۆ...

ئۆپۆزسیۆنی ئێرانی، کوردستان، تۆتالیتاریزمی پێچەوانەکراو

کوردی- فارسی ئۆپۆزسیۆنی ئێرانی، کوردستان، تۆتالیتاریزمی پێچەوانەکراو تۆتالیتاریزمی پێچەوانەکراو هەمان شتەکانی تۆتالیتاریزم دەکات؛ بە ناوی یاسا، بە ناوی دیموکراسی، بە ناوی ئازادی. دەسەڵاتێکی خەیاڵی، ئەرکێکی پاساوهێنەرەوە درووست دەکات، دوژمنێک پێناسە دەکات کە دەسەڵاتی دینامیکی هەیە بەڵام شوێنەکەی ڕوون نییە، کۆت و بەند بۆ دیموکراسی و ئازادی دروست دەکات، بە وەهمی میدیای ئازاد بیرکردنەوەکان کۆنترۆڵ و...

دەربارەی ساختەکارەکانی ئەم ڕۆژانە/ دربارە شیادان این روزها

کوردی- فارسی دەربارەی ساختەکارەکانی ئەم ڕۆژانە/ دربارە شیادان این روزها لادان لە زانست بە قازانجی ئایدۆلۆژیا و تەماح، یان بۆ هێرشکردنە سەر سەرکەوتنێک دیاردەیەکی نوێ نییە و “حەقیقەتی درۆیینی جێگرەوە” و “هەواڵی ساختە” و “زانیاری ساختە” هەمیشە بۆ ڕەشکردن و فریودانی پاڵنەرەکان و تەمومژاویکردنی ڕاستییەکان بەکارهێنراون.  بەتایبەت ئەم بابەتە لە بواری سیاسەتدا زۆر فراوانە بۆ...

بەرپرسایەتی حیزبەکان لە نێوان فارشیزمی ئێرانی و خواستی نەتەوەیی گەل

کوردی- فارسی بەرپرسایەتی حیزبەکان لە نێوان فارشیزمی ئێرانی و خواستی نەتەوەیی گەل گۆڕانکاری لە هزری حیزبی، گۆڕانکاری لە ئامانجی حیزبی، گۆڕانکاری لە پرەنسیپەکانی حیزبی، گۆڕانکاری لە بەرنامەکانی حیزبی، گۆڕانکاری لە پرۆسەکان، و گۆڕانکاری لە جێبەجێکردن، گرنگترین و یەکەمین کردەوەی دەسبەجێیە بۆ لایەنە کوردستانییەکان بەرامبەر بە داواکارییەکانی نەتەوەی کوردستانی لە ڕۆژهەڵات و هەڵوێستی ڕوونی حاکمییەتی ئێرانی...

دوا بابەتەکان

ئایا ڕۆژهەڵات و ئێران بەرەو پلانی سی

ڕۆژهەڵات و ئێران بەرەو پلانی سی؟پلانی ئا شەڕی دوانزە ڕۆژە بوو (درێژەی دەوڵەت- نەتەوەی ئێرانی)،پلانی بی فەتحی تاران بوو (درێژەی دەوڵەت- نەتەوەی ئێرانی)،پێدەچێت پلانی سی، پلانی “مووزایکی نەتەوەکان”ە.ئەم وتارانە دەتوانن دەروازەی چوونە نێو پلانەکە و تێگەیشتنی قووڵتر بن:How the Middle East can Post- Date Sykes-PicotState Fragility and the Shadow of Sykes-PicotThe Great Redrawing: Will the...

ایدئولوژی ایرانی تجسم همە شر‌ّهای مدرن

ایدئولوژی ایرانی، تجسم همە شرّهای مدرنیک. هنگامی کە ایدئولوژی ایرانی- نازیستی، تمام وجودت را تسخیر کردە است فرقی نمی کند در خیابان های کوردستان و بعدا تهران، مردم را بە گلولە ببندی یا در خیابان های آمریکا و کانادا و اروپا فریاد بزنی: مرگ بر کورددو. ایدئولوژی ایرانی- استالینیستی، هرگز تاریکیِ افکندە بر کوردستان را...

سەربڕینی مێشک و کۆمەڵکوژی مەعریفی

سەربڕینی مێشک و کۆمەڵکوژی مەعریفیسەربڕینی مێشک (Mind Slaugter) کاتێک ڕوو دەدات کە لە ڕێگای ڕێوەبەری ئاگایی تاک و کۆ، هەوڵ بدرێت ئەندازیاری یەکەمایەتی بکرێت بە تایبەت کە قەیرانێک لە دوو شوین یان دوو جوگرافیا ڕوویدابێت. لەم دۆخەدا چونکە مێشکی مرۆڤ، توانستێکی سنوورداری هەیە بۆ پڕۆسیس کردنی ترۆما و کارەسات، لە ڕێگای وروژاندن و ڕێوەبەری سۆز...

ڕۆژئاوا ڕۆژهەڵاتە کوردستان یەک وڵاتە

ئێستا ئیتر لە هەمیشە دڵنیاترم خەونەکەمان دێتە دییەک. لە ۲۰۱٥ ئاماژەم دابوو بە “جووڵەی پاندۆڵی” و کارلێکی ڕۆژئاوا- ڕۆژهەڵات لە نەخشەی جوگرافی کوردستانی گەورەمان بە پێی تیۆرێکی فیزیک.دوو. لیندسی گراهام، لەم ماوەدا دوو ئاماژەی گرنگی دا:شەڕی ئایینی،دەسوەردانی تورکیاشەڕی ئایینی بە واتای کۆتاییهێنان بە ئیسلامی سیاسی هەم ئیخوانی و هەم شیعی.تورکیا سەرچاوەی کێشەیە و چیدیکە شەریکی...

ناسیۆناڵیزمی ئێرانی و داڕمانی چوار کۆڵەکەکەی

ناسیۆناڵیزمی ئێرانی و داڕمانی چوار کۆڵەکەییەک. گەورەترین هەڵەی ناسیۆنالیزمی ئێرانی لە ڕەهەندی ناسیۆناڵیزمی نەتەوەیی، تێکهەڵکێشکردنی تەواوی ئەو ناسیۆناڵیزمە بوو لە کەسایەتی ڕەزا پەهلەوی و گەڕانەوەی پاشایەتی. بە ڕووخانی ئەم کۆڵەکە، یەکێک لە پایەکانی ناسیۆناڵیزمی ئێرانی داڕما.دوو. ناسیۆناڵیزمی باستانیش هەرواتر بەو دەردەدا چوو و ئەگەرچی هەوڵی زۆر درا، کۆدەنگییەک لە دەوری کورش و داریووش و دواتر...