ڕۆڵی خوێندكار له‌ بزووتنه‌وه‌ی ڕزگاریخوازی كورد (دەقی وتاره‌كه‌م له‌ پاركی ئازادی)

دیدگاه کوردی

بێگومان، دونیای ئه‌مرۆ تایبه‌تمه‌ندییه‌كی جیاوازی له‌ گه‌ڵ سه‌رده‌مانی پێش ئێستا هه‌یه‌ كه‌ گرنگترینی ئه‌وانه‌ بریتین له‌:
– خێرایی له‌ راده‌به‌ده‌ری گۆڕانكاریه‌كان
– جێگۆڕكێی هه‌مه‌لایه‌نه‌ له‌ پێكهاته‌ی قودره‌ت
– ئاڵۆزی چه‌ند ره‌هه‌ندی (Multi dimentional)
– كێبه‌ركێ له‌ هه‌موو بوواره‌كانی فه‌رهه‌نگی، ئابووری، كۆمه‌ڵایه‌تی و سیاسی
– خێرایی به‌رچاوی به‌رهه‌مهێنانی زانست
بۆیه‌ ئێتر رێخراوه‌و پێكهاته‌كان و ته‌نانه‌ت كه‌سایه‌تی تاكیش ناتوانن به‌ بنه‌ماو میتۆده‌ كلاسیكه‌كان دریژه‌ به‌ چالاكی زه‌ینی و كرده‌وه‌كانی خۆیان بده‌ن.
مرۆڤی سه‌رده‌م چ وه‌ك تاك و چ له‌ چوارچێوه‌ی كۆدا، وه‌ك ئه‌ندامی رێكخراوه‌ و سازمان له‌ دونیای ئه‌ورۆ، ئه‌گه‌ر نه‌توانێت به‌ستێنێك پێك بێنێت بۆ ئێستاو داهاتوو له‌ سێ كوچكه‌ی سه‌رچاوه‌ی ئینسانی، خه‌لاقییه‌ت و داهێنان، ئه‌ندیشه‌ و فه‌رهه‌نگێكی ئه‌وتۆ بۆ خۆی درووست نه‌كات ئه‌بێ ماڵاوایی له‌ “ئاكت بوون” بكات و ته‌نیا ببێته‌ مرۆڤێك كه‌ به‌ نیسبه‌ت گۆڕانكاریه‌كان، رۆڵێكی “پاسیوی” هه‌یه‌.
بوَیه‌ چ له‌ ئاستی به‌رێوه‌به‌رایه‌تی، چ له‌ ئاستی كاری تیمی، چ له‌ ئاستی بریاردان و چ له‌ ئاست بوهره‌وه‌رگرتن له‌ له‌ دورفه‌ته‌كان، ئه‌بێ، روَڵی بكه‌ر و ئاكته‌ر بوَ خوَی ده‌ست نیشان بكات.
ئه‌م سه‌ده‌یه‌، داهاتوویه‌كی له‌ نێو دڵی خوَیدا هه‌یه‌ ه‌ هه‌موو شتێكی له‌ گه‌ڵ رابردوو جیاوازه‌و بوَ ده‌ست راگرتن به‌ سه‌ر داهاتوو و پێكهێنانی “داهاتوویه‌كی كورد-نه‌ته‌وه‌” و “كورد-ده‌وڵه‌ت”.
– سه‌ره‌تایی ترین و گرنگترین قوَناخ، چوونه‌ نێو بازنه‌ی “زانست-تێكنۆلۆژیایه‌”.
– كاتێك كه‌ ده‌چنه‌ نێو قۆناخی “زانست-تێكنۆلۆژیایه‌”، ئه‌بێ تایبه‌تمه‌ندی و مه‌هاره‌تی ئه‌و قۆناخه‌ فێر بین تا بتوانین به‌رامبه‌ر به‌ گۆڕانكارییه‌ خێراكان رۆڵی بكه‌رمان هوبێت و له‌ جێگای مرۆڤی پاسیڤ، ببینه‌ مرۆڤی ئاكتیو، به‌ڵام قۆناخی “زانست-تێكنۆلۆژیایه‌” له‌ نزیكترین ئاڵقه‌ی ده‌وری خۆی كه‌سایه‌تی زانستی و تێكنۆلۆژیستی ئه‌وێت كه‌ دیاره‌ بێ گومان، نزیكترین مرۆڤ به‌ ناوه‌ندی ئه‌و ئاڵقه‌یه‌ ئاكادیمی و ئاكادێمیسیه‌ن و بیری ئاكادێمیك و به‌ واتای مانا، خوێندكاره‌.
من بۆ ئه‌وه‌ی كه‌ له‌م ده‌رفه‌ته‌ كورته‌دا بتوانم روونكردنه‌وه‌یكم بێت له‌ سه‌ر مرۆڤی سه‌رده‌م، چه‌رخی زانست و تێكنۆلۆژیا و مرۆڤی ئاكادێمیك له‌ چه‌ند خاڵی كورتدا ئاماژه‌ ده‌ده‌م به‌ ئه‌ركی خوێندكار و ئاكادێمیسیه‌ن و هیوادارم پێناسه‌كانی ئه‌و خاڵانه‌ وه‌ك بابه‌تێكی مه‌عریفیانه‌ یا هرمۆمۆنیك، ببێته‌ سه‌ره‌تایه‌ك بۆ هاتنه‌ نێو ژووری سه‌ده‌ی 21.
1- هاتنه‌ نێو بازنه‌ی سه‌رده‌م به‌ واتای بازنه‌ی زانست و تێكنۆلۆژیا، بیر و بیر كردنه‌وه‌ و فه‌رهه‌نگ و پرۆسه‌ی ده‌وێت به‌ واتای مرۆڤی ئه‌م سه‌رده‌مه‌ كه‌ له‌ نزیكترین ئاڵقه‌ به‌ ناوه‌ند، خوێندكار ئه‌بێ مێشكی سیسته‌می هه‌بێت.
2- له‌ ئاسانترین پێناسه‌ بۆ مێشكی سیسته‌میك، خوێندكار ئه‌بێ له‌ هه‌موو دارشتندا بیر له‌ چوار چه‌مكی سه‌خت ئه‌فزار (hardware) نه‌رم ئه‌فزار(software)، سازمان ئه‌فزار(organization ware) و مێشك ئه‌فزار(mental ware) بكاته‌وه‌.
3- خوێندكار بۆ وه‌دیهێنانی ئه‌م چوار چه‌مكه‌ له‌ روانینی سیسته‌می، ئه‌بێ خۆی بۆ كاركردنی تیمی و گرووپی به‌ شێوه‌ی (teamwork) ئاماده‌ بكات.
4- خوێندكار به‌ جێگای شێوه‌ی بیركردنه‌وه‌ی ئه‌م یان ئه‌و(or , or)، نه‌ ئه‌م نه‌ ئه‌و(nor , nor) له‌ بیرۆكه‌ی سیسته‌می دا به‌ شێوازی هه‌م ئه‌م، هه‌م ئه‌و(and , and) بیر بكاته‌وه‌ و عه‌مه‌ڵی پێ بكات.
5- خوێندكاری سه‌رده‌می روانگه‌ی سیسته‌می ئه‌بێ چه‌ند ره‌هه‌ندی بیت، به‌ واتای هه‌م سه‌رچاوه‌ی ئینسانی، هه‌م سه‌رچاوه‌ی كۆمه‌ڵایه‌تی هاوكات له‌ گه‌ڵ یه‌كتر به‌ كار بهێنێت و له‌ بیر نه‌باته‌وه‌ كه‌ كارامه‌یی(effeciency) و كارتێكردن(effectiveness) گرنگترین دوو چه‌مكی روانگه‌ی سیسته‌میه‌ كه‌ كۆی ئه‌و دوانه‌ ئه‌بێته‌ به‌هره‌وه‌ری یان(productivity)
6- له‌ روانگه‌ی سیسته‌می خوێندكار، ئه‌نگیزه‌ی گۆڕان به‌ردوام له‌ هه‌موو بواره‌كان له‌ بیر ناكات(change motivation).
7- خوێندكار به‌رده‌وام داهاتووی په‌سه‌ندكراو پێناسه‌ ده‌كات و روونكردنه‌وه‌ی له‌ سه‌رده‌كات، به‌و واتا به‌رده‌وام له‌ كاری Creative imagination به‌ره‌و educated imagination ده‌روات.
8- خوێندكار پشتگیری بنه‌ره‌تی ده‌كات له‌ گۆڕانكاریی كارتێكه‌ر
9- به‌ڕێوه‌به‌رایه‌تی، ره‌هه‌نده‌ جۆربه‌جۆره‌كان ده‌كات له‌ قۆناخی ئێستا بۆ قۆناخی ئایدیالی داهاتوو.
10- گرینگتر له‌ هه‌موو، به‌رده‌وام كۆنترۆڵی خێرایی گۆڕانكارییه‌كان ده‌كات له‌ خۆی و له‌ كۆمه‌ڵگاكه‌یدا.
دیاره‌ سه‌ره‌ڕای هه‌موو ئه‌مانه‌ باس كردن له‌ “ئه‌مری واقیع” بۆ خوێندكار، ئه‌توانێ ببێته‌ چه‌مكێكی ژه‌هراوی، رۆڵی سه‌ره‌كی خوێندكار، ئه‌وه‌یه‌ كه‌ له‌ هه‌ر قۆناخ و زه‌مه‌ن و شوێنێك دا “پارێزه‌ری ئه‌مری حه‌قیقی” بێت و هه‌موو هه‌وڵ و توانای خۆی بۆ “دیفاع له‌ حه‌قیقه‌ت” ته‌رخان بكات.

Related posts

درضرورت “نمادسازی” از فعال حقوق بشر کرد در اروپا و آمریکا

بهزاد خوشحالی

لێكدانه‌وه‌ی كێشه‌ی بانده‌كانی نێو ده‌سه‌لاَتی كۆماری ئیسلامی

بهزاد خوشحالی

نظم در بی نظمی (The construction of chaos)

بهزاد خوشحالی

ضرورت تشکيل”جنبش” در غياب رسمی “احزاب” در مناطق کردنشين ايران

بهزاد خوشحالی

مدل “جنبش های بی سر” یک مدل جدید از مبارزه است

سازوکارهای رويارويی با ماشين “انسان خوار” و “انسانیت کش” جمهوری اسلامی

بهزاد خوشحالی

کرد ایرانی، هویت دوگانه متعارض

بهزاد خوشحالی

28 مرداد1358، باطل بودن حکم جهاد خمينی و مشروعيت دفاع ملت کرد از منظر فقه (شيعه) و حقوق (بخش سوم)

بهزاد خوشحالی

سیمیناری فێرگەی کۆمیسیۆنی پەروەردە لەسەر ٢ی ڕێبەندان – حيزبی ديموکراتی کوردستانی ئيران

بهزاد خوشحالی

دیدگاه خود را بنویسید