فارسی- کوردی
شکست استراتژیک ایران، مکانیسم های شکست
شکست استراتژیک (strategic Defeat) وضعیتی است که یک کشور، یک نیروی نظامی یا سازمان در آن، متحمل ضرری می شود که به طور قابل توجهی اهداف بلندمدت آن را تضعیف می کند، حتی اگر در نبردهایی موقت پیروز شود یا همچنان انسجام ظاهری خود را حفظ کردە باشد. در شکست استراتژیک، یک کشور، دیگر قادر به دستیابی به اهداف استراتژیک فراگیر خود نیست و نفوذ سیاسی، نظامی، اقتصادی یا اجتماعی خود را از دست دادە است.
حاکمیت ایرانی اکنون بە این دلایل، دچار شکست استراتژیک شدە است: اهداف بلند مدت اولیه دست نیافتنی شدەاند، هم نفوذ داخلی و هم قدرت خارجی حاکمیت کاهش یافته است، توانایی در ارائه قدرت یا تأثیرگذاری بر رویدادها بە شدت کاهش یافتە است، آسیب غیرقابل جبران ، آنقدر شدید است که بهبودی نزدیک بە غیر ممکن است، تأثیر روانی و سیاسی شکست های پیاپی در زمینە سیاست داخلی و خارجی، منجر به از دست دادن روحیه، مشروعیت و اعتماد، هم در داخل و هم در سطح بین المللی شدە است، منطق نظری درهم شکستە است و نیروی فیزیکی با وارد چالش جدی، بە نقطە بحرانی رسیدە است.
اما در حالت شکست استراتژیک یک حاکمیت، مکانیسم های شکست دادن نهایی کدام ها هستند؟
تخریب بە عنوان عمل فیزیکی،
افلیج کردن و اختلال،
قطع خطوط ارتباطی،
محاصرە اقتصادی،
ترکیب چهار فاکتور “تدریجی” و “سریع” و “عمیق” و “خشن”،
تبلیغات و رسانە و جنگ روانی،
بسیج مخالفان داخلی،
اقدام پیشگیرانە،
از بین بردن جزء ضروری،
از دست دادن باور بە توانایی ها،
از دست دادن علاقە بە هدف،
آسیب زدن بە اندوختە روانی، ارادە و اندوختە فیزیکی،
تخریب تدریجی توانایی فیزیکی،
نابودی کامل قابلیت ها،
شکست در سطح تاکتیکی و در سطح عملیاتی،
شکست کامل در مقیاس بزرگ.
حاکمیت ایرانی اکنون شطرنجبازی است کە قبل از مات شدن، دریافتە است کە بازی را باختە است. یک شطرنجباز حرفەای در این حالت، معمولا پیش از مات شدن، باخت را می پذیرد و کنار می رود اما گویا همچنان با ایدئولوژی و توهم و ذهنیت بازی تختە نرد، در سودای جفت هفت است.
برای مطالعە بیشتر:
-strategic defeat Meaning
-Defeat Mechanisms: The Rationale Behind the Strategy, Eado Hecht, Military Strtegy Magazine, 2025.
-Defining Defeat, Kevin Benson, 2020
—-
شکستی ستراتیژیکی ئێران، میکانیزمەکانی شکست
شکستی ستراتیژیک (strategic Defeat) دۆخێکە کە وڵاتێک، هێزێکی سەربازی، یان ڕێکخراوێک تووشی وەها زیانێک دەبێت کە ئامانجە درێژخایەنەکانی بە شێوەیەکی بەرچاو تێکدەدات، هەرچەندە لە شەڕە کاتییەکاندا سەرکەوتنی بەدەستهێناوە یان قاڵبی ڕواڵەتی خۆی پاراستووە. لە شکستی ستراتیژیکدا وڵاتێک توانای گەیشتن بە ئامانجە ستراتیژییە سەرتاسەرییەکانی نەماوە و کاریگەری سیاسی، سەربازی، ئابووری، یان کۆمەڵایەتی خۆی لەدەستداوە.
ئێستا حاکمییەتی ئێرانی تووشی شکستی ستراتیژیک بووە بە هۆی ئەم هۆکارانەوە:
ئامانجە درێژخایەنەکانی سەرەتایی بووگن بە شتێکی دەسپێڕانەگەیشتوو، هەم کاریگەریی ناوخۆیی و هەم دەرەکیی سەروەری کەم بووەتەوە، توانای پرۆژە و بەپڕۆسەکردنی دەسەڵات و هێز یان کاریگەری لەسەر ڕووداوەکان زۆر کەم بووەتەوە، زیانە قەرەبوو نەکراوەکان هێندە سەختە کە بووژانەوە نزیک لە مەحاڵە، کارتێکەری دەروونی و سیاسی بۆ شکستە یەک لە دوای یەکەکان لە بواری سیاسەتی ناوخۆیی و سیاسەتی دەرەکی، بووەتە هۆی لەدەستدانی مۆڕاڵ و شەرعییەت و متمانە، چ لە ئاستی ناوخۆیی و چ لە ئاستی نێودەوڵەتیدا، لۆژیکی تیۆری و ئایدیۆلۆژیک داڕماوە و هێزی فیزیکیش لە بەرانبەر ئالنگاری جددیدا گەیشتووەتە خاڵی قەیرانی.
بەڵام لە حاڵەتی شکستی ستراتیژیکی حاکمییەتێکدا، میکانیزمەکانی شکستپێهێنان کامانەن؟
لەناوبردنی وەک کردەوەیەکی فیزیکی،
ئیفلیجکردن و خەلەل،
بڕینی هێڵەکانی پەیوەندی،
گەمارۆی ئابووری،
تێکەڵکەڵەی چوار فاکتەری “پلەبەرە”، “خێرا”، “قووڵ” و “توند”،
پڕوپاگاندا و میدیا و شەڕی دەروونی،
کۆکردنەوە و بەسیجی ئۆپۆزیسیۆنی ناوخۆیی،
کردەوەی دەسپێشخەرانە،
لەناوبردنی پێکهاتەی بنەڕەتی،
لەدەستدانی باوەڕ بە تواناکان،
لەدەستدانی هۆگری ئامانج،
زیانگەیاندن بە پەزمەندەی دەروونی، ئیرادە و پەزمەندەی فیزیکی،
تێکدانی هێدی هێدی توانای فیزیکی،
لەناوبردنی تەواوەتی توانا و توانستەکان،
شکست لە ئاستی تاکتیکی و لە ئاستی ئۆپەراسیۆندا،
شکستی تەواو لەسەر ئاستی مەزن.
حکوومەتی ئێرانی هەنووکە شەترەنجبازێکە کە پێش ئەوەی مات بێت درکی بەوە کردووە کە یارییەکەی دۆڕاندووە. یاریزانێکی پرۆفێشناڵی شەترەنج لەم دۆخەدا زۆرجار شکست قبوڵ دەکات و پێش ئەوەی مات بێت دوور دەکەوێتەوە، بەڵام پێدەچێت هێشتا بە وەسوەسەی ئایدۆلۆژیا و وەهم و عەقڵیەتی یاریکردنی تەختەنەرد، تامەزرۆی جووت حەوتە.
نبرد آتش و گرگ، بە درازای تاریخ
سەقز، شاری ستراتیژیک، سەرچاوەی ئیلهامبەخشیی نەتەوەیی
