نگاهی به شاخص های اندازه گیری مشروعیت

نگاهی به شاخص های اندازه گیری مشروعیت
ماکس وبر، جامعه ‏شناس آلمانى، واژه ی مشروعیت نظام اجتماعى را این گونه تعریف مى‏ کند: “درجه اعتبار آن نظام در باور افرادى که در چارچوب نظام مزبور به کنش اجتماعى مى ‏پردازند.” بر این اساس، هرچه میزان “باور” به “اعتبار” یک نظام سیاسى بیشتر باشد، میزان مشروعیت نظام، اطاعت آزادانه افراد و همزبانى و هم‏ هنجارى نظام سیاسى با حکومت ‏شوندگان بیشتر خواهد بود.
پژوهشگران موسسه ی توسعه ی سیاسی آلمان، با استفاده از شش فاکتور برای اندازه گیری مشروعیت، به بررسی تجربی این عوامل و تعیین درجه ی مشروعیت در کشورهای مختلف جهان پرداخته اند:
هنجارها: مشروعیت هنجاری به ایده ها یا اصول اساسی اشاره می کند که یک نظم سیاسی در خود جای می دهد تا واجد شرایط “موجه بودن” باشد.
رویه ها: مشروعیت در رویه، بر اساس الگوهای نهادینه شده از تصمیم سازی و اجرا است.
نقش ها: مشروعیت نقش ها مبتنی بر اعتماد به نهادهای خاص است
رهبران: مشروعیت کاریزماتیک مبتنی بر اعتماد به کیفیت برتر یک رهبر سیاسی است
اولویت ها: مشروعیت مبتنی بر ارزش دادن به اولویت های خاص (مثلا امنیت) است
مضمون: مشروعیت بر اساس سیاستهای مادی و سطح عملکرد است
علاوه بر موارد گفته شده، عوامل دیگری نیز وجد دارند که از جمله ی آنها می توان به “ظرفیت انطباق با تغییر خواسته ها”، “دسترسی به تصمیم سازی سیاسی”، “فساد”، “باورهای قانونی شهروندان”، “ارائه ی خدمات عمومی”، “سیاست های اجتماعی”، “اعتماد بین فردی”، “ایدئولوژی”، “هویت”، “خشونت سیاسی”، “رعایت حقوق بشر”، “انتخابات آزاد” و “سرکوب” اشاره نمود که در این بررسی، مورد توجه قرار گرفته اند.
****
با مشاهده ی این عوامل به عنوان معیارهای اندازه گیری مشروعیت و نیز بررسی آماری فاکتورهای جنبی، و با نگاهی به آنچه در ایران کنونی می گذرد به جرات می توان ادعا کرد که جمهوری اسلامی ایران در مقایسه با بسیاری از کشورهای مورد مطالعه در این پژوهش -صرفا بر اساس مشاهدات میدانی و تحلیل اخبار، همچنین نتایج برآمده از سیاست سازی، اجرا، و بازخورد – اکنون دارای پایین ترین اندازه ی مشروعیت و به تعبیری دیگر در مسیر پایان مشروعیت سیاسی است.
برای مطالعه ی بیشتر: رجوع کنید به:
Christian von Haldenwang, Measuring Legitimacy, Deutsches Institut fur Entwicklungspolitik, 2016